تئوری چیست؟

تئوری چیست و چه خصوصیاتی دارد؟

Theory واژه‌ای با ریشه یونانی و به معنای ملاحظه، پژوهش و تحقیق می‌باشد. در فارسی تئوری معادل با نظریه و نگره نیز آمده است. در ادامه هر گاه از لغت تئوری و یا نظریه استفاده شد مفهوم واحدی مد نظر است.

نظریه یا تئوری در واقع نوعی تفکر اندیشمندانه است که قابل بسط و توضیح دادن باشد. تئوری مجموعه پیشنهادهایی را در مورد متغیرها ارائه می‌کند و تصویر منظم و مدونی از پدیده‌ها و همبستگی آن‌ها به نمایش می‌گذارد.

نظریه یا تئوری، منطق جهان را باور پذیر کرده و توضیح عقلانی برای پدیده‌ها می‌یابد، روابط بین متغیرها را توضیح داده و پیش بینی می‌کند.

به مجموعه‌ای از مفاهیم نظام یافته که واقعیتی را بیان می‌کنند تئوری گفته می‌شود. این واقعیت نتیجه تلاش عملی در گردآوری شواهد واقعی و برقراری ارتباط بین یافته‌هاست. در واقع نظریه امکان توصیف واقعیات و پیش بینی وضعیت آینده را فراهم می‌کند و به پرسش‌های چرا، چگونه و چه چیز، پاسخ می‌دهد.

تئوری یا نظریه

نظریه علمی چیست؟

در دوران معاصر و علوم جدید، اصطلاح نظریه معادل با نظریه علمی به کار برده می‌شود. نظریه علمی توضیح ادله تصدیق شده با روش علمی و معیارهای سنجش علم می‌باشد. نظریه علمی باید به گونه‌ای باشد که اهل فن بتوانند آن را درک کرده و با روش تجربی اثبات و یا ابطال کنند.

نظریه علمی نوعی از اطلاعات علمی است که قابل اتکا، دقیق و جامع است. تعریف نظریه علمی با تعریف واژه تئوری و نظریه به مفهوم حدس و گمان تفاوت بسیاری دارد.

نظریه علمی اغلب به صورت فرمول‌های ریاضی بیان می‌شود و برای توضیح و یا پیش بینی دقیق پدیده‌های طبیعی به کار می‌رود. نظریه علمی باید بتواند چگونگی پدید آمدن قوانین از نظریه‌های قبلی را توضیح دهد.

خصوصیات تئوری چیست؟

الف-هر پدیده در شرایط خاصی رخ می‌دهد و یک نظریه یا theory باید بتواند حقایق مورد مشاهده مربوط به یک پدیده را به خوبی توصیف کند. در این راستا تئوری قابل درک، از تئوری‌های پیچیده ارزش بیشتری دارد.

ب- theory نمی‌بایست با بدنه دانش و حقایق مشاهده شده مغایرتی داشته باشد. تئوری در جهت علم باشد.

ج-تtheory قابل استنتاج و بررسی است لذا باید ابزارهای لازم را برای آزمودن داشته باشد. تئوری‌های غیر قابل سنجش نمی‌توانند معیار درستی داشته باشند.

۲ c دیدگاه ها

  1. با سلام. تعریف کاملی از نظریه ارائه دادید.
    در مطالعات تجربی، محققان علاقمند به موضوعی خاص فرضیه هایی دارد که به آزمون می گذارند تا در نهایت حقایقی رو کشف کنند و از این به بعد کار نظریه پرداز شروع می شه! نظریه مبتنی بر یافته های صرفاً تأیید شده است، یعنی نظریه پرداز از بیان گزاره های واقعی سعی بر نیل به نتایج جدید دارد. البته موضوع مورد مطالعه مهم هست یعنی ممکنه گزاره هایی باشند که حقیقی محسوب می شوند اما ممکنه مربوط به موضوع مورد تحقیق نباشند. یعنی اینکه گزاره های اولیه نه تنها باید اثبات شده باشند، بلکه باید در رابطه با پدیدۀ مورد تحقیق بجا هم باشند.
    مثلا در اینکه پیاده روی سلامتی انسان تأثیری مثبت دارد شکی وجود ندارد (حقیقت) اما این حقیقت در مورد بیماران مبتلا به آرتروز زانو بجا نیست، چون پیاده روی باعث سایش مفصل می شود.
    بنده علاقمند به این بحث ها هستم!
    منتظر برقراری ارتباطم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.